Kitap özetleri

Kitap özetleri

Palmiye Nedir, Hakkında Bilgi

Palmiye Hakkında Bilgi

Palmiyeler çoğunlukla, büyük boyda ağacımsı bitkilerdir; gövdeleri (kongövde) eski yaprakların kalıntılarıyla kaplıdır; yeni yapraklarsa, kongövdenin tepesinde topluca yeralır. Palmiyelerin, tropikal ve astropikal iklimlerde yetişen binden çok türü vardır. Genellikle sıcak tatil kentlerini anımsatan palmiye sözcüğü, yakıcı güneş altında yükselen değişik biçimli ağaçları da akla getirir.

Palmiyelerin çiçekleri koçan biçimindedir; ama türlere göre, koçandan başağa varıncaya kadar bütün ara biçimler görülebilir. Koçanın ortasında çoğunlukla, çiçeklerin gömülü bulunduğu etli bir eksen yeralır. Meyveler, üzümsü ya da zeytinsi yemişleri andırır. Meyvenin çekirdeğe yakın bölümü kıkırdağımsı, lifli ya da kemiksi olabilir. Sobe ya da yuvarlak olan tohumda, kıkırdağımsı, boynuzsu ya da sütsü, kuru ya da sıvı, yağ bakımından zengin bir besidokusu bulunur.

Hurma ağacı (Phoenix dactylifera) da, bir palmiyedir. İran’dan İspanya’ya kadar uzanan alanlarda yetiştirilir. En iyi meyveler çöl vahaların-daki ağaçlardan elde edilir. Hurma ağacının kongövdesi-nin boyu yer yer değişir; en yükseğinin boyu 14 m’yi, çapı 1 m’yi bulur. Ağacın hurmasının yenmesinin yanı sıra, yaprak liflerinden de ip ya da kaba dokumalar yapılır. Kon-gövdenin odunu yapı işlerinde kullanılabilir; tahtası palmiye kerestesi ya da palmir adıyla tanınır. Bu tahta, gömme ve kakma işlerinde de kullanılır; ama çok kolay çatlama gibi bir sakıncası vardır.

Hindistancevizi ağacı (Co-cos nucifera) da, bir palmiyedir; Malezya ve tropikal Okyanusya’da, yalnızca deniz kıyısında yetişir. Tropikal bölgelerde hemen her yerde yetiştirilir. Meyvesinde, olgunlaşmadan önce besidokusu yerine süt renginde bir sıvı bulunur; «hindistancevizi sütü» denen bu sıvı, badem tadında, biraz buruk ve serinletici bir içecektir. Meyve olgunla-şmca, içi doğrudan doğruya yenir ya da basınç altında sıkılarak çok akıcı bir yağ elde edilir. Kopra adı verilen meyve içi, yağı çıkarılarak, başka işlerin yanı sıra margarin yapımında kullanılır. Kabuğun lifli olan ‘ iç tabakası, suya dayanıklı çok sağlam iplik- yapmaya yarar; bu liflerden ip, halat, halı, fırça, perde gibi şeyler de yapılır. Gövdesi, yapı kerestesi olarak kullanılır.

Bodurhurma (Chamaerops humilis), Avrupa’da kendiliğinden yetişen tek palmiyedir. Boyu bazen 7-8 m’ye ulaşan, büyük yapraklarının çapı bazen 1 m’yi bulan bir süs ağacı olarak çok yetiştirilir.

Asya’da yetişen Corypha cinsi palmiyenin özeği yenir. Güney Amerikada yetişen Copernicia’dan aydınlatma mumlarının ve verniklerin bileşimine giren karnauba mumu elde edilir. Amerika’da yetişen Sabal cinsi palmiyeden de, aynı biçimde yararlanılır.

Palmiye Nedir, Hakkında Bilgi

Bir önceki yazımız olan Özyaşam Öyküsü Nedir başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir


dokuz × 5 =

Kitap özetleri © 2013